Σοφιστές 2: Αντιφών, Κριτίας, Ανώνυμος Ιαμβλίχου, Δισσοί λόγοι

Περιγραφή

Ο τόμος Σοφιστές ΙΙ εμβαθύνει στον πυρήνα της σοφιστικής φιλοσοφίας, φωτίζοντας τη ριζική μετατόπιση του φιλοσοφικού ενδιαφέροντος από το αντικείμενο στο υποκείμενο, από τη φύση στον άνθρωπο. Οι σοφιστές αμφισβήτησαν παγιωμένες βεβαιότητες της προγενέστερης σκέψης, αναδεικνύοντας τα όρια της ανθρώπινης γνώσης και τη μικρή και πεπερασμένη γνωστική ικανότητα της συνείδησης απέναντι στις κολοσσιαίες διαστάσεις του όντος και του επιστητού.

Η έμφαση στον υποκειμενισμό οδήγησε σε ορισμένες περιπτώσεις σε ακραίες θέσεις, όπως η σύγχυση ανάμεσα στην αλήθεια και το ψεύδος ή στο δίκαιο και το άδικο. Ωστόσο, ακριβώς αυτή η ριζοσπαστική στάση συνέβαλε καθοριστικά στην ανανέωση της φιλοσοφικής παράδοσης και στη διεύρυνση του γνωστικού πεδίου, εισάγοντας νέους τρόπους σκέψης, επιχειρηματολογίας και κριτικής θεώρησης των κοινωνικών και ηθικών αξιών.

Στον δεύτερο τόμο της σειράς Σοφιστές περιλαμβάνονται αποσπάσματα από τα χαμένα έργα δύο εμβληματικών μορφών της σοφιστικής, του Αντιφώντα —που κατά μία ερμηνευτική άποψη ταυτίζεται με τον ομώνυμο ρήτορα— και του Κριτία, εξέχοντος σοφιστή και αριστοκρατικού πολιτικού, των οποίων η σκέψη κινείται στο μεταίχμιο φιλοσοφίας, ρητορικής και πολιτικής θεωρίας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η συμπερίληψη δύο ανώνυμων αλλά εξαιρετικά σημαντικών έργων της σοφιστικής γραμματείας. Το πρώτο είναι το λεγόμενο «Ανώνυμος Ιαμβλίχου», ονομασία που οφείλεται στη χρήση του έργου από τον ύστερο νεοπλατωνικό φιλόσοφο Ιάμβλιχο, και το οποίο προσφέρει πολύτιμες μαρτυρίες για την ηθική και πολιτική προβληματική των σοφιστών. Το δεύτερο είναι οι «Δισσοί λόγοι», μια σειρά διαλέξεων που παρουσιάζουν αντικρουόμενες επιχειρηματολογίες για εννέα διαφορετικά ζητήματα, αναδεικνύοντας με υποδειγματικό τρόπο τη σοφιστική μέθοδο της αντιλογίας.

Όπως και στον πρώτο τόμο, το υλικό παρουσιάζεται με το αρχαίο ελληνικό κείμενο, συνοδευόμενο από σύγχρονη νεοελληνική μετάφραση και εκτενή φιλολογικά και φιλοσοφικά σχόλια. Η δομή αυτή επιτρέπει τόσο την άμεση πρόσβαση στις πρωτογενείς πηγές όσο και τη βαθύτερη κατανόηση του ιστορικού, εννοιολογικού και ερμηνευτικού τους πλαισίου.

Το βιβλίο απευθύνεται σε φοιτητές και ερευνητές φιλοσοφίας και κλασικών σπουδών, σε εκπαιδευτικούς, αλλά και σε αναγνώστες που επιθυμούν να κατανοήσουν σε βάθος τη σοφιστική σκέψη, τον υποκειμενισμό, τη ρητορική αντιλογία και τη συμβολή τους στη διαμόρφωση της δυτικής φιλοσοφικής παράδοσης.