Νόννος: Διονυσιακά 11-15

Description

Τα Διονυσιακά ΙΑ΄–ΙΕ΄ του Νόννου σηματοδοτούν τη μετάβαση από τον μυθολογικό και θεογονικό κύκλο του έπους στη δυναμική αφήγηση της εκστρατείας του Διονύσου κατά των Ινδών, η οποία αποτελεί τον κεντρικό άξονα του μνημειώδους έργου των 48 βιβλίων. Σε λογοτεχνικό και μυθολογικό επίπεδο, η εκστρατεία αυτή αντανακλά την εκστρατεία και τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου, προβάλλοντας το ιδεώδες του κοσμοκράτορα και της θεϊκής νομιμοποίησης της εξουσίας.

Στα Βιβλία 11–15 δεσπόζει ο θάνατος του Άμπελου, αγαπημένου συντρόφου του νεαρού Διονύσου, και η ποιητική μεταμόρφωσή του στο ομώνυμο φυτό, γεγονός που συνδέεται άρρηκτα με τη διονυσιακή λατρεία και τη γέννηση του αμπελιού και του οίνου. Το επεισόδιο αυτό συνδυάζει ερωτικό πάθος, απώλεια και κοσμική αναγέννηση, προετοιμάζοντας ιδεολογικά την πορεία του θεού προς την παγκόσμια δράση.

Ακολουθεί η έναρξη της εκστρατείας του Διονύσου κατά των Ινδών, έπειτα από θεϊκή εντολή του Δία, και η εμφάνιση του αντιπάλου βασιλιά Δηριάδη, ο οποίος προσωποποιεί την αντίσταση απέναντι στη νέα θεϊκή τάξη. Σημαντική θέση κατέχει ο εκτενής κατάλογος των ηρώων και των στρατευμάτων που συντάσσονται στο πλευρό του Διονύσου, προερχόμενοι τόσο από την Ελλάδα όσο και από άλλα μέρη του κόσμου, κατά μίμηση των ομηρικών καταλόγων και με σαφή επική μεγαλοπρέπεια.

Η αφήγηση συνεχίζεται με την έναρξη της εκστρατείας και την άφιξη των διονυσιακών στρατευμάτων στη Φρυγία και στην Ασκανία, όπου εκτυλίσσονται τα πρώτα πολεμικά επεισόδια. Κορυφαία στιγμή αποτελεί η μάχη στην Αστακίδα λίμνη, η οποία καταλήγει στην πρώτη μεγάλη νίκη των στρατευμάτων του Διονύσου, εδραιώνοντας τη θεϊκή του δύναμη και προαναγγέλλοντας την τελική επικράτηση.

Παράλληλα, εντάσσεται η ιστορία της νύμφης Νίκαιας, που ζούσε στις περιοχές αυτές, προσθέτοντας ένα ακόμη μυθολογικό και ερωτικό επεισόδιο στο έπος και αναδεικνύοντας την πολυφωνία της νόννειας αφήγησης. Όπως και στα προηγούμενα βιβλία, ο Νόννος καταγράφει και συνθέτει πολλές μυθολογικές παραδόσεις, δημιουργώντας ένα σύνθετο αφηγηματικό σύνολο που συνδυάζει έπος, μυθολογία και θεολογία.

Η παρούσα έκδοση Διονυσιακά ΙΑ΄–ΙΕ΄ του Νόννου περιλαμβάνει το αρχαίο ελληνικό κείμενο, συνοδευόμενο από σύγχρονη, φιλολογικά τεκμηριωμένη μετάφραση και εκτενή ερμηνευτικά σχόλια, τα οποία διευκολύνουν την κατανόηση των ιστορικών, μυθολογικών και γλωσσικών διαστάσεων του έργου. Απευθύνεται σε μελετητές της κλασικής φιλολογίας, φοιτητές και αναγνώστες με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αρχαία ελληνική μυθολογία, το επικό έπος και τη μορφή του Διονύσου ως κοσμοκράτορα θεού.